ถุงน้ำรังไข่ หรือ ซีสต์ที่รังไข่ คำนี้ความหมายเดียวกัน ซีสต์ (cyst) หมายความว่าถุงน้ำ หมายความว่าการมีของเหลวสะสมอยู่ในรังไข่ บางทีอาจเป็นถุงน้ำใสที่เกิดขึ้นมาจากรูปแบบการทำงานของรังไข่ ซึ่งบางครั้งเราก็ไม่รู้ว่ามีความผิดปกติหรือไม่เราต้องคอยสังเกตุอาการต่างๆของเรา
ถุงน้ำจากการตกไข่ ถุงน้ำที่มีของเหลวเป็นมูกภายใน ถุงน้ำที่มีเลือดเก่าๆด้านใน (เรียกอีกอย่างว่าช็อกโกแลตซีสต์) แต่ละอย่าง ก็มีต้นเหตุนาๆประการ เนื้องอกรังไข่ เป็นรังไข่ที่มีเซลเจริญวัยแบ่งตัวขึ้นเปลี่ยนไปจากปกติกำเนิดเป็นเนื้องอกขึ้นมา
อาจมีลักษณะเป็นเนื้องอกตัน หรือมีของเหลวอยู่ด้านในก็ได้ เนื้องอกนี้สามารถเป็นไปได้เพียงแค่เนื้องอกปกติ หรือเนื้อร้ายก็ได้ โรคมะเร็งรังไข่เป็นเนื้องอกรังไข่ จำพวกที่เป็นเนื้อร้าย เป็นเซลรังไข่มีการแบ่งตัวที่แตกต่างจากปกติ ลักษณะเซลเปลี่ยนไปจากปกติ สามารถขยายแพร่ระบาดได้
มีอาการดังนี้
- ไม่มีอาการ ผู้ที่มีถุงน้ำรังไข่เยอะๆ ไม่มีอาการ ตรวจเจอได้จากการตรวจอัลตราซาวนด์ตอนตรวจร่างกาย แม้กระทั้งโรคมะเร็งรังไข่ในระยะเริ่มต้น ก็บางทีอาจไม่มีอา การใดๆก็ตามเลยได้ นั่นเป็นต้นเหตุให้ผู้เจ็บป่วยโรคมะเร็งรังไข่เยอะมากได้รับการวิเคราะห์เมื่อโรคขยายแล้วนั่นเอง
- อาการทั่วๆไป เจ็บท้องน้อย ท้องขึ้น แน่นท้อง ถ่วงท้องน้อย บางทีอาจชมรมกับระดูหรือไม่ก็ได้
- ปัสสาวะบ่อยขึ้น ถ้าหากก้อนกดแทรกกระเพาะปัสสาวะ บางรายมีรอบเดือนไม่ปกติ
- อาการจากภาวะแทรกซ้อนเฉียบพลัน อย่างเช่น เจ็บท้องน้อยกะทันหันร้ายแรง อาเจียนคลื่นไส้ ปวดบิด จากถุงน้ำรังไข่บิดขั้ว หรือถุงน้ำรังไข่แตก
อย่างไรก็ดี ถ้าเจอถุงน้ำที่รังไข่ ไม่จำเป็นที่จะต้องมาวิตกกังวลหรือกลุ้มใจจิตใจกระทั่งเหลือเกิน เนื่องจากว่าโดยมากแล้วจะเป็นเพียงแค่ถุงน้ำปกติซึ่งสามารถยุบเองได้ เป็นช็อกโกแลตซีสต์ หรือเป็นเนื้องอกปกติที่ผ่าตัดรักษาให้หายได้
ปัจจุบันนี้การผ่าตัดส่องกล้อง เพื่อรักษาโรคเกี่ยวกับรังไข่ เป็นเทคนิกการผ่าตัดที่เป็นมาตรฐานรวมทั้งได้รับการยินยอมรับทั่วทั้งโลก การผ่าตัดส่องกล้องมีจุดเด่นคือ การเจ็บแผลข้างหลังผ่าตัดน้อย คนป่วยฟื้นได้เร็ว ไม่ต้องนอนโรงพยาบาลนาน สามารถกลับไปดำรงชีวิตทุกวันได้เร็วขึ้นเมื่อเทียบกับการผ่าตัดเปิดหน้าท้องแบบเดิม
ต้นเหตุของซีสต์รังไข่
ซีสต์มีลักษณะเป็นถุง เต็มไปด้วยของเหลว ที่สามารถก่อตัวขึ้นได้ในรังไข่ เมื่อมีการตกไข่เปลี่ยนไปจากปกติจะก่อให้มีการคั่ง มีถุงน้ำในรังไข่หรือไข่ไม่ตก นำมาซึ่งเป็นถุงน้ำขนาดเล็กในรังไข่ทั้งสองข้าง หรือมีการแบ่งเซลล์ในรังไข่ที่เปลี่ยนไปจากปกติไป
ทำให้รังไข่ได้โอกาสกำเนิดซีสต์ที่รังไข่ได้หลายครั้งกว่าอวัยวะอื่นๆถ้าเกิดเจอในคนอายุน้อยชอบเป็นซีสต์ธรรมดาที่หายได้ แต่ว่าหากเจอในคนวัยใกล้หมดเมนส์บางทีอาจเป็นซีสต์แตกต่างจากปกติที่ได้โอกาสเป็นไหมเป็นโรคมะเร็งได้
ส่วนใหญ่ซีสต์ที่รังไข่ช่วงแรกๆเพศหญิง โดยมากจะไม่รู้ตัวแล้วก็จะไม่มีสัญญาณเตือน หรือมีลักษณะอะไรก็แล้ว แต่กว่าจะรู้สึกตัวก็เมื่อก้อนใหญ่ รวมทั้งเกิดภาวะสอดแทรกไปแล้ว ถึงโรคนี้ไม่ใช่โรคมะเร็งร้ายแต่ว่าก็สามารถส่งผลเสียต่อร่างกายและก็มีอันตรายได้ ด้วยเหตุผลดังกล่าวควรจะสนใจถ้ามีลักษณะไม่ดีเหมือนปกติ ควรจะเจอสูติ-นรีแพทย์ เพื่อหาต้นเหตุที่จริงจริงรวมทั้งกระทำการรักษา